Τις τελευταίες δεκαετίες διαπιστώνεται όλο και πιο έντονα ότι η έκλυση και συσσώρευση αερίων του θερμοκηπίου (CO2, NO, CH4) στην ατμόσφαιρα έχει αυξηθεί ως αποτέλεσμα της αύξησης του πληθυσμού της γης, των δραστηριοτήτων του ανθρώπου και της κατανάλωσης των φυσικών αποθεμάτων. Σε παγκόσμιο επίπεδο εκπέμπονται κάθε χρόνο περίπου 50 δισεκατομμύρια τόνοι αερίων του θερμοκηπίου (μετρούμενη σε ισοδύναμα διοξειδίου του άνθρακα (CO2eq)). Κάθε δραστηριότητα του ανθρώπου συνεισφέρει άμεσα ή έμμεσα στις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου. Στον Πίνακα 1 αποτυπώνονται αναλυτικότερα τα επιμέρους ποσοστά συμμετοχής των διαφόρων κλάδων παραγωγής και δραστηριότητας του ανθρώπου στις εκπομπές των αερίων θερμοκηπίου. Λόγω αυτής της αύξησης των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου η μέση θερμοκρασία της γης έχει αυξηθεί κατά 0.9 οC συγκριτικά με την αντίστοιχη μέση θερμοκρασία κατά τον 19ο αιώνα. Η άνοδος αυτή σύμφωνα με εκτιμήσεις αναμένεται να είναι 1.5 οC έως το 2050 ή ακόμα υψηλότερη.

Τομέας Συνολικές εκπομπές αερίων
Χρήση Ενέργειας 73.2%
Γεωργία, Κτηνοτροφία, Δασοκομία & Χρήση Γης 18.4%
Βιομηχανία 5.2%
Απόβλητα 3.2%

Πίνακας 1. Εκπομπές αερίων θερμοκηπίου σε βασικούς τομείς της ανθρώπινης δραστηριότητας

Παρόλο που η αλλαγή στο κλίμα της γης υπήρξε κατά την πάροδο των αιώνων μία σταθερή διαδικασία με σταθερές περιόδους εναλλαγών, τα τελευταία 80-100 χρόνια ο ρυθμός των αλλαγών έχει αυξηθεί. Η αύξηση των εκπομπών έχει συσχετιστεί άμεσα με αλλαγές που παρατηρούνται στο κλίμα της γης. Καμπανάκια αυτής της συσχέτισης και κατ’ επέκταση τις επίδρασης της κλιματικής αλλαγής στην καθημερινότητά μας αποτελούν οι μεγάλες φυσικές καταστροφές που συμβαίνουν με όλο και μεγαλύτερη συχνότητα όπως αυξημένος αριθμός «φυσικών» πυρκαγιών, αυξημένα γεγονότα ξηρασίας, πλημμύρες, ακανόνιστες βροχοπτώσεις, ισχυρές καταιγίδες, κυκλώνες, λιώσιμο των πάγων στους πόλους και άλλα ακραία φαινόμενα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί πλέον το γεγονός ότι σε περιοχές με εύκρατα κλίματα όπως η Μεσογειακή λεκάνη παρατηρούνται χαρακτηριστικά τροπικών κλιμάτων (π.χ. έντονη βροχόπτωση, κυκλώνες, πολύ υψηλή σχετική υγρασία).

Για να αποτραπούν οι σοβαρές επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στην καθημερινότητά μας, πρέπει να μειωθούν όσο πιο γρήγορα είναι εφικτό οι παγκόσμιες εκπομπές αερίων θερμοκηπίου. Για να διαπιστωθεί κατά πόσο αυτό είναι εφικτό και ποιες εκπομπές μπορούν και ποιες δεν μπορούν να εξαλειφθούν με τη χρήση της υπάρχουσας τεχνολογίες, πρέπει πρώτα να κατανοήσουμε από πού προέρχονται οι εκπομπές αυτές. Σύμφωνα με τον Πίνακα 1, τα τρία τέταρτα των εκπομπών προέρχονται από τη χρήση ενέργειας. Σχεδόν  το ένα πέμπτο προέρχεται από τη γεωργία και τη χρήση γης (το οποίο αυξάνεται στο ένα τέταρτο εάν στο σύστημα παραγωγής τροφίμων συμπεριληφθεί και ο τομέας της επεξεργασίας, της συσκευασίας, των μεταφορών και της λιανικής) και το υπόλοιπο 8,4% προέρχεται από τη βιομηχανία και τα απόβλητα.

Από τα παραπάνω γίνεται σαφές ότι μια σειρά κλάδων και δραστηριοτήτων συμβάλλουν στην αύξηση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Αυτό σημαίνει ότι δεν μπορεί να υπάρξει μία μεμονωμένη λύση για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Η εστίαση αποκλειστικά και μόνο στην ηλεκτρική ενέργεια, ή στη μεταφορά ή στα τρόφιμα ή στην αποψίλωση των δασών δεν επαρκεί. Ακόμα και αν εστιάσουμε στον τομέα της ενέργειας (ο οποίος αντιπροσωπεύει σχεδόν 3/4 των εκπομπών) δεν υπάρχει μία απλή και ολοκληρωμένη λύση μετριασμού των εκπομπών. Έστω, για παράδειγμα, αν μπορούσαμε να μηδενίσουμε το περιβαλλοντικό αποτύπωμα κατά τη διαδικασία παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος, θα εξακολουθούν να υπάρχουν εκπομπές από άλλους κλάδους όπως η ναυτιλία και η αεροπορικές μετακινήσεις. Για την επίτευξη συνεπώς μηδενικών (ή καλλίτερα μειωμένων) εκπομπών χρειάζονται καινοτομίες και εφαρμογές σε πολλούς ταυτόχρονα τομείς. Δυστυχώς, τυχόν μεμονωμένες λύσεις δεν θα μπορέσουν να επιλύσουν το πρόβλημα.

Κατά συνέπεια, η όποια προσπάθεια επίλυσης και μετριασμού των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής θα πρέπει να σχεδιαστεί λαμβάνοντας υπ’ όψη όλα τα επίπεδα της ανθρώπινης δραστηριότητας αλλά ταυτόχρονα έχοντας ως επίκεντρο τον ίδιο τον άνθρωπο, ο οποίος μέσω της κατάλληλης ενημέρωσης θα αντιληφθεί τα πραγματικά προβλήματα και θα μπορέσει να συμβάλλει και αυτός μέσα από ατομικές δράσεις στην αντιμετώπιση του προβλήματος. Αλλαγές στο παραγωγικό μοντέλο που θα εμπεριέχουν πλέον φιλοπεριβαλλοντικές διαδικασίες παραγωγής προϊόντων, παροχή υπηρεσιών (σε δημόσιο ή ιδιωτικό επίπεδο) που θα ενσωματώνουν διαδικασίες με χαμηλό περιβαλλοντικό αποτύπωμα, αύξηση χρήσης των ΑΠΕ και σε ατομικό επίπεδο κατανάλωσης ενέργειας, παραγωγή τροφίμων με χαμηλό αποτύπωμα άνθρακα, μεταφορές με χαμηλό περιβαλλοντικό αποτύπωμα καθώς και θέσπιση κινήτρων ενίσχυσης κατά την μεταβατική περίοδο προσαρμογής της κοινωνίας σε δράσεις κλιματικής ουδετερότητας αποτελούν μερικές από τις προσεγγίσεις οι οποίες μπορούν να συμβάλλουν στον μετριασμό των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής.

Δεν θα πρέπει όμως να αγνοούμε και το σημαντικότερο «όπλο» που έχει η ανθρωπότητα στην επίλυση προβλημάτων και αυτό δεν είναι παρά η εκπαίδευση, η κατάρτιση και η ενημέρωση των πολιτών. Η κλιματική αλλαγή θα πρέπει να αποτελέσει πραγματικό «κτήμα» του κάθε ανθρώπου και ουσιαστικά ο καθένας μας αντιληφθεί τις συνέπειες της, ώστε να επιτευχθεί η δραστηριοποίηση και ευαισθητοποίηση εν γένει της ίδιας της κοινωνίας. Κατ’ αυτόν τον τρόπο η δημιουργία «πράσινων» κοινωνιών και κοινωνιών με κλιματική ουδετερότητα θα αποτελούν απαίτηση των ίδιων των πολιτών και όχι αποκλειστικά και μόνο η διατύπωση προτάσεων ή το αποτέλεσμα μονομερής εφαρμογής δράσεων μετριασμού των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής.

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here