The Ellinikon: ένα πολυδιαφημισμένο έργο που «πουλιέται», κυριολεκτικά και μεταφορικά [Σεβόμενοι το ένδοξο παρελθόν, λαμβάνοντας υπόψη τις υψηλές προσδοκίες και αξιοποιώντας την υποστήριξη όλων, οδεύουμε προς την ολοκλήρωση του έργου], υπό το όνομα Αθηναϊκή Ριβιέρα, με την προσθήκη μάλιστα και δεύτερου πύργου, που δεν συμπεριλαμβανόταν στο σχεδιασμό ένα χρόνο πριν (huffingtonpost 24/12/2021), μακριά από οποιαδήποτε αναφορά και αισθητική που να έχει σχέση με το αττικό τοπίο.

«Οι “νέοι Παρθενώνες” που θα αναπτυχθούν πάνω στη θάλασσα και στα μνημεία, μέσα στη βλάστηση και την ήπια τοπογραφία, θα καταστρέψουν με τους τεράστιους όγκους τους ανεπανόρθωτα το πνεύμα του τόπου», προειδοποιούσε η Επιτροπή Πρωτοβουλίας για το μητροπολιτικό πάρκο (Eφημερίδα των Συντακτών, 21/10/19). Άρα, 1: Αισθητικό σκάνδαλο.

 

Όσον αφορά τις κατοικίες του Marina Tower, του υψηλότερου ουρανοξύστη της χώρας που θα κατασκευαστεί στην έκταση του Ελληνικού, πληροφορίες αναφέρουν ότι τα περισσότερα σπίτια έχουν ήδη προπωληθεί… Σημειώνεται ότι οι τιμές στους πρώτους ορόφους ξεκινούν από τα 7.500 ευρώ/τ.μ. και σκαρφαλώνουν στις 11.500 ευρώ/τ.μ. στους υψηλότερους ή ακόμη και τα 14.000  ανάλογα με τη θέση αλλά και τη θέα που διαθέτει το ακίνητο. Φτάνουν μέχρι τις 25.000 με 26.000 [!!!] ευρώ/τ.μ. στο ρετιρέ. Από τις πολυτελείς βίλες στο παραλιακό μέτωπο, σύμφωνα με τα στοιχεία που έχει δώσει η διοίκηση της εταιρείας τα οποία αμέσως παρακάτω διαψεύδονται , έχουν προπωληθεί οι 21 με μέση τιμή 17,5 χιλ. ευρώ/τ.μ. (Capital.gr 31/10/21).

Η παραλία όμως, εντέλει, θα πουληθεί ως οικόπεδα αντί για βίλες αφού… στα οικονομικά αποτελέσματα εννεαμήνου που δημοσίευσε η Lamda Development, περιλαμβάνεται μια σημαντική πληροφορία περί μιας «αλλαγής» στα σχέδια του Ομίλου Λάτση αναφορικά με το έργο του Ελληνικού. Συγκεκριμένα μαθαίνουμε πως η Lamda που επί κυβέρνησης Σαμαρά-Βενιζέλου, πήρε την παραχώρηση του Ελληνικού έναντι του εξευτελιστικού αντίτιμου των 935 εκατ. ευρώ (2: Οικονομικό σκάνδαλο) και ουδέποτε είχε τη στήριξη από διεθνή κεφάλαια που το 2012 υποσχόταν, άρα δεν διέθετε την απαιτούμενη ρευστότητα για να χρηματοδοτήσει το συγκεκριμένο έργο αστικής ανάπλασης, ετοιμάζεται να κόψει ένα πρώτο τμήμα από το παραλιακό φιλέτο του Ελληνικού σε οικόπεδα τα οποία θα πουλήσει, ώστε να βρει τα κεφάλαια για να χρηματοδοτήσει τη συμμετοχή της στα υπόλοιπα έργα του Hellinikon Project. Η κατάτμηση σε οικόπεδα και η πώληση της γης του Ελληνικού […] για το κομμάτι οικιστικής ανάπτυξης που αφορά συγκεκριμένα τις 27 ανεξάρτητες πολυτελείς κατοικίες, δηλαδή τις βίλες πάνω στο παραλιακό μέτωπο, τις οποίες μάλιστα η εταιρεία του Σπύρου Λάτση έχει ανακοινώσει από το καλοκαίρι ότι τις έχει προπωλήσει, εκτιμάται ότι θα αποδώσει στην εταιρεία έσοδα 188 εκατ. ευρώ, αναφορά που δηλώνει ότι η Lamda έχει προπωλήσει για 7 εκατ. ευρώ κατά μέσο όρο το κάθε οικόπεδο-φιλέτο από τα 27 της παραλιακής έκτασης.

Έτσι η Lamda θα βγάλει τα δύο τρίτα της πρώτης δόσης των 300 εκατ. ευρώ. Κι επειδή το εύκολο χρήμα κάθε επιχειρηματίας το αγαπά –για τον Σπύρο Λάτση αυτό λέγεται μάλιστα ότι ισχύει περισσότερο από ό,τι για άλλους [επισημαίνεται ότι η Μαριάννα Λάτση και η οικογένειά της απέσυραν τη συμμετοχή τους στη Lamda Development ΑΕ και στο έργο του Ελληνικού. Ξέρουν κάτι;]– εύκολα μπορεί να υποθέσει κανείς ότι η πώληση του παραλιακού μετώπου σε οικόπεδα θα αποδειχτεί μόνον η αρχή… αφού με βάση τη συμφωνία παραχώρησης του Ελληνικού έχει την πλήρη κυριότητα του 30% των 6.200 στρεμμάτων του Ελληνικού [το Δημόσιο διατηρεί την κυριότητα των κοινόχρηστων, κοινωφελών και κοινωνικής ανταποδοτικότητας χώρων –ευτυχώς- για πάντα, ενώ της έκτασης όπου θα αναπτυχθεί το καζίνο και το ξενοδοχειακό και συνεδριακό κέντρο μετά τη λήξη της 99ετούς σύμβασης παραχώρησης του πρώην Αεροδρομίου), θα πουλήσει μεγάλο μέρος της γης αυτής σε οικόπεδα, πολύ απλά επειδή ο συγκεκριμένος τρόπος «αξιοποίησης» του Ελληνικού τη συμφέρει και αποδίδει εύκολο χρήμα (Documento 14/10/2021).

Αυτό είναι το μέγιστο σκάνδαλο (3. Εθνικό),  αφού με την ιδιωτικοποίηση αυτής της ανεκτίμητης αξίας δημόσιας περιουσίας που παραχωρήθηκε για 99 χρόνια  [όσο η μισή ύπαρξη του νεοελληνικού κράτους, για να μην ξεχνιόμαστε, το οποίο εθνικοποίησε τις εθνικές γαίες ήδη από τον Απρίλιο του 1822 με βάση το επαναστατικό δικαίωμα, και βάζοντάς τες το 1823 ως υποθήκη για τη σύναψη του πρώτου δανείου της Επανάστασης [i]], η Lamda απέκτησε το «φιλέτο» μόλις προς 100 ευρώ το τετραγωνικό

Υπενθυμίζεται πως πριν από λίγες εβδομάδες, (4. Πολιτικό σκάνδαλο) ψηφίστηκε το δέκατο κατά σειρά «μίνι νομοσχέδιο» εξυπηρέτησης της Lamda για το Ελληνικό στα δυόμισι χρόνια της κυβέρνησης Μητσοτάκη, στο οποίο εισήχθη μια γενικευμένη εξαίρεση από τον κανόνα του περιορισμού ύψους 10 μέτρων για κάθε κατασκευή εντός του Μητροπολιτικού Πάρκου (5. Πολεοδομικό σκάνδαλο) που είχε προβλεφθεί στον ν. 4062/2012, πέρα από τους ουρανοξύστες, ενώ επιπλέον θα επιτρέπονται οι περιφράξεις (6. Κοινωνικό σκάνδαλο) τού κατά τα λοιπά «προσβάσιμου σε όλους τους Έλληνες» Μητροπολιτικού Πάρκου. Ταυτόχρονα, το Ελεγκτικό Συνέδριο άνοιξε το δρόμο για να προχωρήσει ο διεθνής διαγωνισμός για την παραχώρηση της άδειας λειτουργίας του καζίνο στο Ελληνικό. Πάντως, σε πορεία αντιστρόφως ανάλογη των εξαγγελιών, κινείται η μετοχή της Lamda, αφού την Τρίτη 14/12 είχε απολέσει πάνω από το 1/5 της αξίας της (BusinessNews 15/12/2021).

GENTRIFICATION ή «ΕΞΕΥΓΕΝΙΣΜΟΣ»: Είναι η κοινωνική και ταξική αναδιάρθρωση κεντρικών περιοχών πόλεων, αποτέλεσμα τόσο οικονομικών παραγόντων (καπιταλιστική συσσώρευση/αναπαραγωγή κεφαλαίου) όσο και κοινωνικο-πολιτισμικών (ατομικές επιλογές/δρώντα υποκείμενα/μέσον κοινωνικής προβολής).

ΠΩΣ και ΓΙΑΤΙ Συνέπεια της συνεχούς μετακίνησης του κεφαλαίου στην αναζήτησή του για κέρδος, μετακίνηση που εγγράφεται στους αέναους κύκλους της αναβάθμισης/υποβάθμισης /επανα-αναβάθμισης, που τροφοδοτούν τη χωρική διάκριση. Κάθε τόπος, όμως, εμφανίζει διαφορές ως προς την παραγωγή του αστικού χώρου, αλλά και των πολιτικών παρέμβασης σε αυτόν, με αποτέλεσμα το gentrification να διαφέρει από χώρα σε χώρα, από πόλη σε πόλη ή, ακόμη, από τη μία περιοχή της ίδιας πόλης σε μία άλλη. Η ανάπλαση και οι μεταλλαγές στην Αθήνα ξεκίνησαν στην περιοχή της Πλάκας (δεκαετία 1980) και ακολούθησαν οι συνοικίες του Ψυρρή και του Γκαζιού, έχουν επεκταθεί σε Πετράλωνα και Μεταξουργείο, από την τρέχουσα πρακτική γνωστών αγνώστων γνωρίζουμε πως επεκτείνονται προς Κυψέλη, ενώ συναφή στόχο «εξευγενισμού» έχουν οι παρεμβάσεις στο κέντρο, όσον αφορά την «παλιά» Αθήνα, που οδηγεί σε σχεδόν αναγκαστική αποχώρηση των χαμηλότερων στρωμάτων και τη μετεγκατάστασή τους σε άλλες περιοχές[ii], σε εξοβελισμό/εκτοπισμό (7. Οικιστικό σκάνδαλο).

«ΕΞΕΥΓΕΝΙΣΜΟΣ» ΣΤΟ ELLINIKON;

Δεδομένου ότι εδώ δεν πρόκειται για εκδίωξη πληθυσμών από το κέντρο της πόλης για να προσελκυστούν νέοι, «υγιείς» πληθυσμοί, δεν πρόκειται για αμιγή «εξευγενισμό». Με βάση όμως 1. τις απαγορευτικές τιμές των ακινήτων, 2. τη δυνατότητα αποκλεισμού του γενικού πληθυσμού από παραλίες και αιγιαλό, 3. τα συναφή αυστηρά έως σκληρά μέτρα αστυνόμευσης που θα απαιτηθούν για να εξασφαλιστεί η κοινωνική τάξη και ασφάλεια της περιοχής και 4. την καταλυτική παρουσία/κυριαρχία του κατασκευαστικού και κτηματομεσιτικού κεφαλαίου, με αποτέλεσμα τον βίαιο μετασχηματισμό του δομημένου περιβάλλοντος της πόλης μέσω της ιδιωτικής αγοράς[iii] (8. Είναι ο πούρος καπιταλισμός, σκάνδαλο αφεαυτός), ο χαρακτηρισμός εξευγενισμός αποτελεί απλώς ευφημισμό: σε μια συμφωνία που η παρούσα κυβέρνηση, εξυπηρετώντας πλήρως τα ιδιωτικά συμφέροντα –σε αντίθεση με τις ΣΔΙΤ ως αναπτυξιακό εργαλείο όπως τις εισήγαγε η Λ. Κατσέλη (την ίδια εποχή του ομώνυμου νόμου με τον οποίο πολλοί σώσαμε τα σπίτια μας), με στόχο την κατοχύρωση του Δημοσίου με αυστηρές ρήτρες–, παραδίδει ό,τι εθνικό στο διεθνές κεφάλαιο: τον τόπο που μετατρέπεται σε τοπίο, την κουλτούρα, που από local ή εκλεκτικιστικά glocal μετατρέπεται σε τύπου Ντουμπάι, τους ανθρώπους έρμαιο στα συμφέροντα, δίνοντάς τους και μερικές γυάλινες χάντρες/θεάματα (φωτιστικές εγκαταστάσεις και πίδακες νερού) [το (όχι και τόσο πράσινο) ελίτ (Εφ.Συν.) Experience Park (9. Πολιτιστικό σκάνδαλο)]: «Το τυρί το βλέπουμε, όμως η φάκα έχει ήδη ανοίξει.  Προσπαθούν να εντυπωσιάσουν και να ωραιοποιήσουν την κατάσταση. Η συνολική εικόνα όμως δεν αλλάζει, αφού οδηγούμαστε ολοταχώς προς μια αξιοποίηση για τους λίγους. Δυστυχώς δεν φαίνεται να μπορεί να αντιστραφεί αυτό που έχει γίνει με τη ληστρική παραχώρηση προς τον επενδυτή» υπογραμμίζει στην Εφ.Συν. (22/12/2021) ο πρώην δήμαρχος Ελληνικού Χρήστος Κορτζίδης. Ο ίδιος προσθέτει πως «η κύρια έννοια του πάρκου, δηλαδή το υψηλό ποσοστό πρασίνου, δεν έχει υλοποιηθεί στο Experience Park και δεν φαίνεται ότι μπορεί να γίνει στο μέλλον» (10. Οικολογικό σκάνδαλο).

Στο Ellinikon ελλείπει καθετί θετικό ενός «εξευγενισμού» (σταθεροποίηση υποβαθμισμένων περιοχών, κοινωνική μίξη, αποκατάσταση κατοικιών με κρατική επιχορήγηση). Η κυβέρνηση συνειδητά επιτρέπει και διευκολύνει όχι μια υφ’ όρους επένδυση αλλά μια οιονεί ΝΕΟ-ΑΠΟΙΚΙΟΠΟΙΗΣΗ του τόπου και του μέλλοντός μας (11. Διαρκές σκάνδαλο: η Ελλάδα αποικία χρέους κατά Κοτζιά, de facto αποικία κατά Βαζικόφσκι, η πρώτη αποικία της ευρωζώνης κατά Financial Times): Αναμένεται να τραβήξει το ενδιαφέρον ισχυρών αγοραστών από όλο τον κόσμο που αναζητούν παραθαλάσσια ακίνητα υψηλής αξίας. Επίσης, θα προσφέρει ευκαιρίες για σύγχρονους χώρους γραφείων Α΄ κατηγορίας, καθώς και δυνατότητες για εκμετάλλευση της ανοδικής τάσης του τουρισμού στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, αυτοδιαφημίζεται  με αυταρέσκεια τύπου Γεωργιάδη: σχεδιασμένο να θέσει νέα πρότυπα για τους εμπορικούς προορισμούς στην Ευρώπη και να προσελκύσει τους πιο απαιτητικούς αγοραστές (sic!), ως το μεγαλύτερο έργο ανάπλασης στην Ευρώπη, ένας πολυδιάστατος προορισμός για τον παγκόσμιο τουρισμό, αναπτυσσόμενες επιχειρήσεις και κοινότητες ανοιχτές σε όλους, όπως κομπάζουν με αρχοντοχωριάτικο ιδεασμό κοσμοπολιτισμού στον ιστότοπό τους, βλ. στο https://theellinikon.com.gr/ ( οι υπογραμμίσεις δικές μου).

Επί του πρακτέου μάλιστα, όσοι βρέθηκαν εκεί χριστουγεννιάτικα, το απόγευμα του Σαββάτου, έζησαν μποτιλιάρισμα σαν εκείνα που όλο και συχνότερα βιώνουν καθημερινά στις μεγάλες λεωφόρους προσπαθώντας να φτάσουν στις δουλειές τους (12. Κυκλοφοριακό σκάνδαλο). Μαζί τους, όμως, μπλοκαρίστηκαν και οι εργαζόμενοι της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας που εργάζονται στο Κέντρο Ελέγχου Περιοχής Αθηνών, δηλαδή το σύστημα ραντάρ που εποπτεύει ολόκληρο τον εναέριο χώρο της Ελλάδας (FIR Αθηνών), δεδομένου ότι δεν υπήρχε επαρκής σχεδιασμός για το πώς θα κινούνται προς και από εκεί τα εκατοντάδες αυτοκίνητα (Εφ.Συν. 27/12/2021). Έδωσαν λοιπόν απτό δείγμα γραφής για όλο τον σχεδιασμό αυτού του συμβόλου μιας νέας εποχής για την Ελλάδα. Ελπίζοντας, προφανώς, πως θα συνηθίσουμε να μετράμε σκάνδαλα και πως θα συνεχίσουμε να καταπίνουμε αμάσητους τους επικοινωνιακούς ευφημισμούς.

ΓΙΟΥΛΗ ΒΟΛΑΝΑΚΗ

[i] Πέτρος Πιζάνιας, Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ 1821-1830, βιβλιοπωλείον της Εστίας, 2021, σελ. 199.

[ii] https://akea2011.com/2016/10/29/tofenomenogentrification/

iii Στο ίδιο

1 ΣΧΟΛΙΟ

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here